Schoonebeek

dorp in Zuidoost-Drenthe

Schoonebeek is gelegen ten oosten van Coevorden, ten westen van Nieuw-Schoonebeek, ten zuiden van Emmen en Nieuw-Amsterdam/Veenoord en ten zuidwesten van Klazienaveen, aan de noordoever van het Schoonebekerdiep, tevens de landsgrens met Duitsland.

Bronnen vermelden o.a.van Sconebeke (1341), Schonebeecke (1429), Schoenenbeek (1538) en Schoonebeek (1952). De betekenis van de naam is: schone, heldere (niet met waterplanten dichtgegroeide) beek, i.c. het Schoonebekerdiep.

Schoonebeek heeft een wapen en een vlag waarbij de blauwe balk symbool staat voor het Schoonebeker diep en links de adelaar van de Heren van Coevorden staat afgebeeld.

Dorp en omgeving zijn in agrarisch opzicht bekend geworden door de zgn. booën met een bijzondere vorm van veehouderij. Naast akkerbouw en veeteelt heeft zich na 1945 rond Schoonebeek mijnbouw (aardoliewinning, aardgaswinning) en industrie ontwikkeld. Schoonebeek heeft daardoor een stormachtige groei doorgemaakt. De aardoliewinning startte in 1943 met jaknikkers in het Schoonebeekerveld en toen veranderde de omgeving snel: boorinstallaties, olieverzamelstations, de NAM-spoorlijn en een nieuwe woonwijk met 120 huizen voor NAM-personeel. Na de stopzetting van de oliewinning bleven enkele ja-knikkers als monument in de gemeente staan.
In 1943 werd het olieveld ontdekt, door de Bataafsche Petroleum Maatschappij, een dochteronderneming van Shell. Na de oorlog richtten Shell en Esso de Nederlandse Aardolie Maatschappij op om het veld in productie te nemen. Voordat de oliewinning begon, zat er maar liefst 1 miljard m3 aardolie in het veld. Tussen 1947 en 1996 produceerde NAM ongeveer 250 miljoen vaten olie uit dit veld.